Windykacja w Danii

Proponujemy podjęcie skutecznych działań windykacyjnych na terenie Danii, wieloletnie doświadczenie pozwala nam skutecznie egzekwować należności od kontrahentów duńskich. Jeżeli przydarzył się problem z dłużnikiem w Danii proponujemy wstępną, bezpłatną i niezobowiązującą do zawarcia umowy weryfikację zadłużenia w Danii, po czym będziemy mogli Państwu określić jakie kroki należy podjąć aby skutecznie odzyskać należność. Skuteczną windykację należności w Danii zaczynamy od 1% prowizji. Współpracujemy z windykatorami terenowymi i kancelariami prawnymi na terenie Danii.

Zainteresowany zadzwoń:

791 187 991 / 71 311 89 24 / 22 349 20 90

Poniżej przedstawiamy szereg praktycznych informacji o możliwościach polubownych, procesowych, egzekucyjnych w Danii.

 

Dochodzenie roszczeń pieniężnych w Danii

W razie braku dobrowolnego wykonania zobowiązania pieniężnego przez dłużnika każdy system prawny umożliwia ochronę interesów wierzyciela poprzez przymusowe wykonanie świadczenia, tj. egzekucję wierzytelności w Danii.

Niniejsze opracowanie skierowane jest przede wszystkim do polskiego przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w Danii. Omawia ono w zarysie najważniejsze problemy dochodzenia roszczeń pieniężnych w Królestwie Danii (na terytoriach odrębnych – Grenlandii i Wyspach Owczych – procedura ta może się nieco różnić od niżej opisanej).

Przedmiotowe dochodzenie roszczeń odbywa się w kilku etapach. W pierwszej kolejności wzywa się dłużnika do dobrowolnego spełnienia świadczenia. W razie bezskutecznego upływu zakreślonego terminu, jeśli roszczenie nie nadaje się bezpośrednio do egzekucji, wnosi się do sądu dystryktowego o zasądzenie żądanej kwoty pieniężnej. Jeśli dłużnik w takiej sytuacji nie spełnia świadczenia, po uzyskaniu tzw. klauzuli wykonawczej (jeśli jest to konieczne) następuje egzekucja z jego całego majątku.

Należy zaznaczyć, że poniższe omówienie ma jedynie charakter orientacyjny i zaleca się korzystanie z pomocy specjalistycznej.

 

Termin przedawnienia w Danii

Przedawnienie ma na celu stabilizację sytuacji prawnej stron danego stosunku prawnego. Dopuszczenie dochodzenia roszczeń bez żadnych ograniczeń czasowych „prowadziłoby do sytuacji, w której strony pozostawałyby przez dziesiątki lat w niepewności co do swej sytuacji prawnej”. Dlatego po upływie okresu przedawnienia dłużnik może skutecznie zwolnić się z obowiązku świadczenia. Przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych należy w pierwszej kolejności sprawdzić, czy roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Instytucję przedawnienia w Danii reguluje Ustawa nr 522 z dn. 6 czerwca 2007 r. o przedawnieniu roszczeń (duń. Lov om forældelse af fordringer), która weszła w życie w dn. 1 stycznia 2008 r. (§ 29 Ustawy). Generalna zasada stanowi, iż okres przedawnienia wynosi 3 lata. Niektóre, ściśle wyliczone w Ustawie roszczenia przedawniają się z upływem 10 lat. Termin ten biegnie od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (tj. można skutecznie żądać jego spełnienia, np. termin płatności). Terminy prze­daw­nienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Nowa Ustawa dotyczy także czynności prawnych dokonanych przed dniem jej wejścia w życie. Należy jednak dodać, że do dn. 31 grudnia 2007 r. przedawnienie regulowane było Ustawą nr 274 z dn. 22 grudnia 1908 r. o przedawnieniu niektórych roszczeń (duń. Lov om Forældelse af visse Fordringer, Forældelsesloven), która weszła w życie w dn. 1 stycznia 1910 r. (§ 5 Ustawy). Przedmiotowy okres przedawnienia w okresie obowiązywania tej Ustawy wynosił 5 lat.

Dla porównania, w prawie polskim okres przedawnienia wynosi 10 lat (zasada ogólna), zaś dla świadczeń okresowych oraz spraw gospodarczych (art. 4791 k.p.c.) – również 3 lata (art. 118 k.c.).

 

Postępowanie przedsądowe - Windykacja w Danii

Europa Zachodnia znana jest z promowania alternatywnych, pozasądowych sposobów rozwiązywania sporów (ang. alternative dispute resolution, tzw. ADR). Tym samym, przed przystąpieniem do jakichkolwiek kroków prawnych, warto pisemnie upomnieć dłużnika, aby spełnił świadczenie w zakreślonym terminie.

Jeżeli jednak zaistnieje taka konieczność, windykacją należności pieniężnych w Danii (duń. inkasso) zajmują się zarówno kancelarie adwokackie (często posiadające nawet wyspecjalizowane wydziały, ang. debt collection department), jak też specjalistyczne przedsiębiorstwa.

W sytuacji skierowania sprawy do kancelarii prawnej (firmy windykacyjnej działającej na terenie Danii - np. WSI Polska) na drogę oficjalną, wzywa ona do spełnienia świadczenia w terminie 10 dni. Dłużnik, jeśli nie ma możliwości natychmiastowej zapłaty, może wnieść o odroczenie terminu płatności lub o zawarcie tzw. układu ratalnego, który określa terminy płatności i wysokość rat. Po dokonaniu oceny wiarygodności oraz akceptacji powyższej umowy przez wierzyciela dokument taki uzyskuje walor ugody pozasądowej. W razie niedotrzymania jej warunków może ona bezpośrednio stanowić podstawę egzekucji (tj. bez przeprowadzania postępowania o zasądzenie kwoty pieniężnej).

Powyższe czynności przedsądowe stanowią pierwsze i obowiązkowe stadium postępowania.

 

Postępowanie sądowe w Danii

 

I. Właściwość sądu

 

Postępowania: o zasądzenie kwoty pieniężnej oraz egzekucyjne prowadzi sąd dystryktowy (duń. byret) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) dłużnika (por. actor sequitur forum rei). Sąd ten jest też właściwy w sprawach o uznanie orzeczeń sądów zagranicznych oraz arbitrażowych (polubownych).

Postępowanie sądowe w Danii charakteryzuje się względną szybkością (postępowanie egzekucyjnie trwa ok. 60 dni). Przymus adwokacki w sprawach cywilnych nie istnieje. Szczegóły przedstawia opracowanie pt. Postępowanie sądowe w Królestwie Danii w sprawach cywilnych i handlowych.

W Danii obowiązuje Rozporządzenie Bruksela I – osoby mające miejsce zamieszkania albo siedzibę (domicyl) na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej mogą być pozywane, niezależnie od ich obywatelstwa, przed sądy tego państwa (art. 2).

Niezależnie od powyższego, strony mają prawo określić w umowie właściwość miejscową innego sądu. Tzw. umowa prorogacyjna powinna być (co do zasady) zawarta w formie pisemnej oraz określać stosunek prawny albo już powstały spór, który będzie przedmiotem postępowania sądowego. Zamiast tego można poddać rozstrzygnięcie sporu przed sąd polubowny; tzw. zapis na sąd polubowny (klauzula arbitrażowa) powinien spełniać te same wymogi formalne, co umowa prorogacyjna.

 

II. Postępowanie o zasądzenie kwoty pieniężnej

 

Jeżeli roszczenie bezpośrednio nie nadaje się do egzekucji (najczęstsza sytuacja), należy wnieść do właściwego sądu pozew o zasądzenie żądanej kwoty pieniężnej. Przed jego wniesieniem niezbędne jest wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia (zob. wyżej). Jednakże roszczenia bezsporne (tj. takie, które dłużnik uznał, np. faktura) o wartości przedmiotu sporu poniżej 50.000,- DKK mogą być kierowane bezpośrednio do sądu dystryktowego i są rozpoznawane w procedurze uproszczonej.

Po zasądzeniu żądanej kwoty, po raz ostatni pisemnie wzywa się dłużnika, aby w określonym terminie (np. 14 dni) dobrowolnie spełnił świadczenie. Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową dłużnika, sąd upoważniony jest do zobowiązania stron do zawarcia układu ratalnego. W razie niezastosowania się dłużnika do powyższego orzeczenia, wierzyciel może przystąpić do egzekucji majątkowej.

Doświadczenie duńskich prawników pokazuje, że nie opłaca się wszczynania postępowania sądowego jeśli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 5.000,- DKK. Koszt postępowania sądowego waha się od ok. 500,- do 1.500,- DKK plus 2,4% wartości przedmiotu sporu, jeśli przekracza ona 50.000,- DKK.

 

III. Postępowanie egzekucyjne - Egzekucja komornicza w Danii

 

W razie bezskutecznego upływu ostatecznego terminu zapłaty, orzeczeniu (albo innym podstawom egzekucji, zob. niżej) nadaje się klauzulę wykonalności (co do zasady). Wówczas można przystąpić do egzekucji (przed sądem dystryktowym). Natomiast roszczenia z weksli i czeków mogą być skierowane bezpośrednio do egzekucji (po uprzednim bezskutecznym wezwaniu dłużnika do spełnienia świadczenia, zob. wyżej).

W pierwszej kolejności dokonuje się egzekucji pieniężnej (np. z rachunku bankowego, papierów wartościowych, wierzytelności). W razie braku całkowitego zaspokojenia wierzyciela możliwa jest także sprzedaż egzekucyjna ruchomości oraz nieruchomości.

Prawo duńskie przewiduje odpowiedzialność osobistą (tj. całym majątkiem dłużnika), jednakże pewne przedmioty są wyłączone z egzekucji (np. niezbędne dla życia czy wykonywania pracy zawodowej). Skuteczność egzekucji wspomaga m.in. instytucja zabezpieczenia roszczenia, wyjawienia majątku, jak też poszukiwanie dłużnika i jego własności w rejestrach publicznych (np. ewidencja ludności, rejestr pojazdów, nieruchomości). Dopuszcza się możliwość ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. Kolejność zaspokajania wierzytelności, co do zasady, wyraża zasada prior tempore, potior iure (łac. pierwszy czasem, lepszy prawem), tj. według kolejności zgłoszeń.

Koszty sądowego postępowania egzekucyjnego ponosi dłużnik (ok. 300,- DKK plus 0,5% przedmiotu wartości sporu, jeśli przekracza ona 3.000,- DKK). W razie jego całkowitej niewypłacalności, obciążają one duński skarb państwa.

Odrębne procedury przewidziane są dla dochodzenia wierzytelności duńskiego skarbu państwa wobec świadczeń publicznoprawnych (np. podatki). Przede wszystkim wierzytelności te korzystają z przywileju pierwszeństwa zaspokojenia.

Ponowne wszczęcie egzekucji w tej samej sprawie możliwe jest po upływie 6 miesięcy.

 

IV. Podstawa egzekucji

 

Roszczenie wierzyciela per se nie stanowi podstawy wszczęcia egzekucji. W prawie duńskim tzw. podstawy egzekucji są enumeratywne wyliczone w Ustawie o administracji sądownictwa (duń. Lov om Rettens Pleje – Retsplejeloven). Mogą to być m.in.:

wyrok sądu państwowego,

ugoda sądowa i pozasądowa,

orzeczenie sądu polubownego (arbitrażowe), tak krajowego (duńskiego), jak zagranicznego czy międzynarodowego (należy zwrócić uwagę czy spełniono wymogi formalne, zob. niżej).

Wszystkim ww. dokumentom powinna być nadana tzw. klauzula wykonawcza, tj. urzędowy akt sądu stwierdzający (najczęściej specjalna pieczęć na orzeczeniu), że dany dokument jest tytułem egzekucyjnym, wskutek czego wszelkie organy administracji publicznej lub osoby, których może dotyczyć, obowiązane są podporządkować mu się i udzielić pomocy przy jego realizacji. Zazwyczaj nadanie takiej klauzuli następuje po upływie 14 dni od jego uprawomocnienia się.

Wysokość zobowiązania pieniężnego będącego podstawą egzekucji powinna być wyrażona w koronach duńskich (DKK); w niektórych wypadkach dopuszcza się waluty obce.

 

Egzekucja zagranicznych wyroków i orzeczeń arbitrażowych

 

Egzekucji dokonuje się w tym kraju, gdzie dłużnik – w ocenie wierzyciela – posiada jakikolwiek majątek, który może stanowić przedmiot postępowania egzekucyjnego.

Orzeczenia sądów państwowych z państw członkowskich UE regulowane są w Rozporządzeniu Bruksela I. Orzeczenia wydane w jednym państwie członkowskim UE są uznawane (art. 33) i wykonywane (art. 38) w innych państwach członkowskich bez potrzeby przeprowadzania specjalnego postępowania. Odmowa uznania i wykonania może nastąpić tylko w enumeratywnie wyliczonych przypadkach, np. niezgodność z porządkiem publicznym. Orzeczenie z państwa UE nie może być w żadnym wypadku przedmiotem kontroli merytorycznej na jakimkolwiek etapie.

Należy podkreślić, że w Danii nie stosuje się: Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego, europejskiego nakazu zapłaty ani europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń.

Królestwo Danii (tak jak Rzeczpospolita Polska) jest stroną konwencji nowojorskiej z dn. 10 czerwca 1958 r. o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych. Sądy duńskie uznają orzeczenia arbitrażowe za wiążące i wykonują je w sposób przewidziany w prawie duńskim. Przy składaniu wniosku o stwierdzenie wykonalności należy przedstawić należycie legalizowany oryginał orzeczenia lub należycie uwierzytelniony odpis takiego dokumentu oraz oryginał umowy arbitrażowej lub należycie uwierzytelniony jej odpis. Powód zostaje obciążony jedynie kosztami wymaganymi dla uznania lub wykonania krajowych orzeczeń arbitrażowych.

Wszelkie orzeczenia zagraniczne winny był przetłumaczone na jęz. duński przez upoważnionego tłumacza przysięgłego.

 

Rejestry dłużników

 

Odpowiednikiem polskiego Biura Informacji Kredytowej w Królestwie Danii jest rejestr RKI prowadzony przez spółkę Experian A/S. Dane negatywne opracowywane są na podstawie informacji publikowanych w duńskiej Gazecie Urzędowej (w oparciu o orzeczenia sądowe, bankructwa, etc.). Kiedy wierzyciel (np. przedsiębiorca, bank, instytucja kredytowa, organ władzy publicznej) przekazuje dane o dłużniku do rejestru, biuro wysyła zawiadomienie do dłużnika o dokonaniu wpisu. Dane z rejestru usuwane są po upływie 5 lat.

Rejestr jest jawny. Uzyskanie wyciągu z rejestru jest płatne – koszty w zależności od zakresu poszukiwanych informacji.

 

Klauzule zabezpieczające w kontrakcie

 

Mając na uwadze powyższe rozważania, jak też wieloletnie doświadczenie Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Kopenhadze, przedsiębiorcom zaleca się:

sprawdzenie (przed zawarciem kontraktu) wiarygodności potencjalnego kontrahenta, przez np.

stronę internetową (czy wygląda profesjonalnie, rzetelnie, wiarygodnie),

zasięgnięcie informacji wśród innych kontrahentów,

wyciąg z rejestru przedsiębiorców,

przy większych kontraktach – wyciąg z rejestru dłużników;

sprawdzenie (przed zwarciem kontraktu) należytego umocowania przedstawiciela danego przedsiębiorcy do dokonywania określonych czynności prawnych (pełnomocnictwo, prokura, etc.);

dokładne i precyzyjne określenie terminu, miejsca i sposobu płatności (tj. gotówka, przelew bankowy, etc.), także przy płatnościach okresowych (np. wynagrodzenie za pracę, raty);

wskazanie konieczności wystawienia potwierdzenia odebrania płatności przez wierzyciela (zwłaszcza przy płatnościach gotówką);

wskazanie stopy procentowej (odsetki) na wypadek przekroczenia terminu płatności; należy pamiętać, że ich wysokość nie może przekroczyć tzw. odsetek maksymalnych;

określenie sposobu zabezpieczenia płatności (np. gwarancja bankowa, poręczenie, weksel);

wskazanie konieczności sporządzenia protokołu odbioru opisującego stan fizyczny i prawny przedmiotu świadczenia (po odebraniu całości, a w przypadku odbioru w częściach – po odebraniu każdej części),

określenie języka roboczego;

określenie sposobu rozwiązywania sporów (np. określenie jurysdykcji danego państwa, zapis na sąd polubowny, mediacja) i prawa właściwego.

 

Źródła w Internecie

www.experian.dk – Rejestr RKI (DK, EN)

www.domstol.dk – Courts of Denmark (DK, EN)

www.skat.dk – duńska administracja skarbowa (DK, EN, PL)

www.doingbusiness.org (EN)

 

Bibliografia

Bent Iversen, Lars Lindencrone Petersen, Morten Wegener, Danish Business Law, 3. ed., Kopenhaga 2004, ss. 399-402.

Danish law in a European perspective, ed. by Børge Dahl, Torben Melchior and Ditlev Tamm., 2. ed., Kopenhaga 2002.

Jens Rostock-Jensen, The International Comparative Legal Guide to Litigation & Dispute Resolution 2008, International Comparative Legal Guide Series, Global Legal Group Ltd., London 2008, http://www.iclg.co.uk/khadmin/Publications/pdf/1650.pdf (EN).

P.R. Meurs-Gerken (kancelaria Advokaterne Amaliegade No 42 w Kopenhadze), Debt collection in Den­mark, http://www.amalex.com/mainuk.asp?id=347 (EN).

 

Kopenhaga, dn. 4 lipca 2008 r.

opracował © Dariusz Kloza

Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet w Kopenhadze

 

DŁUŻNIK z DANII